Wielka Brytania co roku publikuje raport „UK Armed Forces Mental Health: Annual Statistics”, z którego wynika, że w latach 2024/25 aż jeden na ośmiu pracowników Sił Zbrojnych Wielkiej Brytanii skorzystał z wojskowej opieki zdrowotnej z powodu problemów ze zdrowiem psychicznym1. – W Polsce aktualnie jest ok. 600 psychologów wojskowych w Siłach Zbrojnych RP – podaje Szef Sekcji Promocji i Współpracy, ppor. Krystian Dwórznik z Wojskowego Centrum Rekrutacji w Płocku. Są to specjaliści, którzy czuwają nad kondycją psychiczną polskich żołnierzy nie tylko poprzez profilaktykę, ale w niezwykle trudnych sytuacjach kryzysowych. W jaki sposób psycholog wojskowy udziela pomocy żołnierzom? Czy trzeba być zawodowym żołnierzem, by ją dostać? Poznaj szczegóły tego perspektywicznego zawodu w polskiej armii.
Psycholog w wojsku – co robi?
Do głównych zadań psychologa wojskowego należy diagnoza i kwalifikacja psychologiczna żołnierzy oraz kandydatów do służby. Ocenia on ich predyspozycje, w tym odporność psychiczną na sytuacje stresowe, oraz decyduje o zdolności do pełnienia określonych funkcji.
Psycholog wojskowy zajmuje się również profilaktyką oraz wsparciem psychologicznym żołnierzy i osób związanych z wojskiem. Istotną część jego pracy stanowi pomoc w radzeniu sobie z traumą wynikającą m.in. z udziału w misjach lub trudnych zdarzeń służbowych. Odpowiednia profilaktyka i szybka interwencja mogą zmniejszać ryzyko rozwoju zaburzeń takich jak PTSD (zespół stresu pourazowego).
Ważnym obszarem jego działalności jest także współpraca z dowódcami, wspieranie zarządzania zespołami oraz dbanie o kondycję psychiczną personelu wojskowego.
Gdzie pracuje psycholog wojskowy?
Psycholog wojskowy ma szerokie możliwości zatrudnienia. Może pracować m.in. w:
- jednostkach wojskowych,
- Wojskowych Centrach Rekrutacji,
- Wojskowej Służbie Zdrowia,
- ośrodkach szkolenia i edukacji wojskowej,
- instytucjach Ministerstwa Obrony Narodowej oraz strukturach dowódczych,
- jednostkach specjalistycznych i operacyjnych,
- ośrodkach wsparcia weteranów.
Psycholog wojskowy – jak zostać?
Jeśli chcesz zostać psychologiem wojskowym, musisz przede wszystkim ukończyć jednolite studia magisterskie na kierunku psychologia. Konieczne jest również spełnienie wymagań stawianych kandydatom do pracy w strukturach wojskowych. Należy do nich chociażby zaświadczenie o niekaralności czy postępowanie sprawdzające związane z dostępem do informacji niejawnych.
Kolejnym etapem jest przejście procesu rekrutacyjnego, który obejmuje rozmowę kwalifikacyjną, a także badania lekarskie i psychologiczne. Dodatkowym atutem mogą być kursy i szkolenia z zakresu terapii stresu i traumy.
Psycholog wojskowy – studia
Studia z psychologii od lat cieszą się dużą popularnością. Przykładowo, według raportu SWPS i UJ w roku akademickim 2024/2025 psychologię studiowało w Polsce aż 82 818 osób, a w 2024 r. działały 252 oferty studiów psychologicznych na 82 uczelniach. Psychologię można studiować zarówno na uczelniach publicznych, jak i prywatnych, stacjonarnie i niestacjonarnie. Jednolite studia magisterskie z psychologii zwykle trwają 5 lat, czyli 10 semestrów (standardowo to około 300 ECTS). Studia kończą się uzyskaniem tytułu magistra psychologii.
Poza ukończeniem studiów kierunkowych, bardzo ważne może okazać się także poszerzanie wiedzy z:
- psychologii klinicznej,
- psychologii stresu i traumy,
- diagnozy psychologicznej,
- interwencji kryzysowej,
- psychologii zdrowia,
- psychologii pracy i organizacji,
- psychotraumatologii,
- wsparcia psychologicznego osób narażonych na długotrwały stres.
Bardzo ważnym etapem przygotowującym do pracy psychologa wojskowego jest doświadczenie zdobyte na praktykach w poradniach psychologicznych oraz instytucjach, szczególnie tych współpracujących ze służbami mundurowymi. Dzięki temu można nabyć doświadczenie w pracy z żołnierzami czy cywilami zarówno podczas codziennej służby, jak i w sytuacjach kryzysowych.
Psycholog wojskowy – predyspozycje
Najlepiej na stanowisku psychologa wojskowego odnajdą się osoby:
- empatyczne,
- odporne na stres,
- odporne na manipulacje,
- wnikliwe,
- stabilne emocjonalnie,
- o zdolnościach analitycznych,
- umiejące zachować poufność,
- nie mające obaw przed pracą z osobami po doświadczeniach traumatycznych,
- gotowe do pracy w środowisku wojskowym,
- dobrze organizujące swoją pracę.
Psycholog wojskowy – rekrutacja
– Psychologiem wojskowym może być pracownik cywilny lub żołnierz. W przypadku chęci pracy jako psycholog cywilny w wojsku wystarczy złożyć CV i inne wymagane dokumenty na dostępne stanowisko w danej jednostce wojskowej. Wymagane jest posiadanie wykształcenia wyższego magisterskiego z psychologii – wyjaśnia ppor. Krystian Dwórznik, Szef Sekcji Promocji i Współpracy z Wojskowego Centrum Rekrutacji w Płocku.
A co, jeśli kandydat chce związać swoją przyszłość zawodową z armią?
– Jeżeli psycholog ma być na etacie wojskowym jako żołnierz, musi posiadać wykształcenie wyższe magisterskie z psychologii, a ponadto ukończony kurs oficerski, po którym jest mianowany na stopień wojskowy podporucznika. Aby dostać się na taki kurs, należy przejść procedury rekrutacyjne. A więc złożyć wniosek do Wojskowego Centrum Rekrutacji o przyjęcie na kurs, przejść badania psychologiczne i lekarskie, zaliczyć egzamin sprawnościowy i egzamin ze znajomości języka angielskiego, ukończyć kurs, zdać egzamin oficerski oraz aplikować na wolny etat w jednostce wojskowej – wymienia ppor. Krystian Dwórznik.
Psycholog wojskowy – zarobki
Wynagrodzenie psychologa wojskowego zależy od wielu czynników, takich jak doświadczenie zawodowe, zajmowane stanowisko oraz forma zatrudnienia – jako żołnierz zawodowy lub pracownik cywilny.
W przypadku żołnierzy zawodowych pensja składa się z uposażenia zasadniczego, które wynika ze stopnia wojskowego, a także z dodatkowych składników, takich jak dodatki funkcyjne, służbowe czy za wysługę lat. Wraz z awansem i stażem pracy całkowite wynagrodzenie może znacząco wzrastać. Psycholodzzy zatrudnieni w strukturach wojska na stanowiskach cywilnych otrzymują wynagrodzenie ustalane według siatki płac w sektorze publicznym.
– Psycholog wojskowy jako żołnierz w stopniu podporucznika zarabia 9090 zł brutto (plus dodatki). Jako pracownik cywilny ok. 4800 zł netto, w zależności od stażu pracy – wyjaśnia ppor. Krystian Dwórznik.
Psycholog wojskowy – oferty pracy
Oferty pracy dla osób zainteresowanych służbą wojskową, np. jako ratownik medyczny w wojsku, informatyk w wojsku, kierowca w wojsku czy właśnie psycholog wojskowy, znaleźć można na Praca.pl. Oferty publikowane są także w serwisach Wojskowych Centrów Rekrutacji i na stronach Wojska Polskiego.
Dodatkowym źródłem ogłoszeń są również publiczne portale z ofertami pracy w sektorze administracji i służby publicznej, gdzie regularnie zamieszczane są oferty na stanowisku psychologa wojskowego.
Psycholog wojskowy – najczęściej zadawane pytania:
-
Czy psycholodzy wojskowi są wysyłani na misje wojskowe?
Tak, psycholodzy wojskowi mogą być wysyłani na misje wojskowe zarówno w Polsce, jak i zagranicą. Nie jest to jednak obowiązkowe i zależy od potrzeb Sił Zbrojnych RP oraz zakresu obowiązków danego pracownika.
-
Czy psycholog w wojsku jest żołnierzem?
Na stanowisku psychologa wojskowego zatrudniani są zarówno cywile, jak i żołnierze zawodowi. Oznacza to, że co do zasady nie ma obowiązku dołączenia do armii, by wykonywać zawód psychologa w strukturach wojskowych, warto jednak rozważyć taką opcję.
